admin 01-01-2017, Saat: 11:40   
#1
 Ti­ca­ret Mal­la­rı­nın Zekatı

Ti­ca­ret eş­ya­sı arap­ça “urûz” te­ri­mi ile ifa­de edi­lir. Bu­nun te­ki­li olan “araz” dün­ya ma­lı de­mek­tir. “Arz” şek­lin­de­ki oku­nu­şuy­la ise, al­tın ve gü­müş pa­ra dı­şın­da­ki mal­lar, ev eş­ya­sı, akar­lar, hay­van tür­le­ri, ta­rım ürün­le­ri, el­bi­se­ler ve ben­ze­ri men­kul ve gay­ri men­kul­ler­den ti­ca­ret için ha­zır­la­nan mal­lar kas­te­di­lir. Sa­hi­bi­nin sa­tıp kâr et­mek ama­cıy­la edin­di­ği ev, dükkân, ar­sa, tar­la, bah­çe, ve ben­ze­ri akar­la­rın hük­mü de ti­ca­ri eş­ya­nın hük­mü gi­bi­dir. Bu gi­bi akar­lar da ti­ca­ri eş­ya gi­bi zekâta ta­bi­dir.
An­cak sa­hi­bi­nin otur­du­ğu ev, ti­ca­ret için kul­lan­mak­ta ol­du­ğu iş ye­ri, de­po, bü­ro ile sa­na­yi için kul­lan­dı­ğı te­sis­ler­den zekât ge­rek­mez.
1) Ti­ca­ret Ma­lın­dan Zekât Alın­ma­sı­nın Şart­la­rı:80
a) Ti­ca­ret ma­lı­nın ni­sap mik­ta­rı­na ulaş­ma­sı: Yıl ba­şın­da kıy­met­le­ri en az iki yüz dir­hem gü­müş ve­ya yir­mi mis­kal al­tın mik­ta­rın­da bu­lu­nan ti­ca­ret mal­la­rı­nın zekâtı için yıl so­nun­da­ki kıy­met­le­ri esas alı­nır. Bu kıy­met­le­re gö­re zekâtı ve­ri­lir. Ma­lın kıy­me­ti bu­lun­du­ğu bel­de­nin pi­ya­sa ra­yi­ci­ne gö­re be­lir­le­nir. Eğer bu mal­lar şe­hir dı­şın­da bir yer­de ise bu­ra­ya en ya­kın şe­hir­de­ki kıy­met­le­ri­ne iti­bar edi­lir.
Zekât ni­sa­bı­nı ta­mam­la­mak için ti­ca­ret mal­la­rı­nın kıy­me­ti al­tın, gü­müş ve­ya pa­ra­ya ila­ve edi­lir. Kı­sa­ca bun­la­rı bir­leş­ti­re­rek top­lam üze­rin­den he­sap ya­pı­lır.
b) Ti­ca­ri ma­lın üze­rin­den bir yıl geç­me­si: Ti­ca­ret ma­lı­na sa­hip olun­du­ğu ta­rih­ten iti­ba­ren mal­la­rın kıy­met­le­ri üze­rin­den bir yıl geç­miş ol­ma­sı şart­tır. Ma­lın ken­di­si üze­rin­den yıl geç­me­si şart de­ğil­dir. Hanefî ve Mâlikîlere gö­re bu ko­nu­da ge­çer­li olan yı­lın ba­şı ile so­nu olup, or­ta­sı de­ğil­dir. Bir kim­se yı­lın ba­şın­da ni­sap mik­ta­rı ma­la sa­hip olup yıl için­de bu mal aza­lır, son­ra yıl so­nun­da ye­ni­den ni­sap mik­ta­rı­na ula­şır­sa bu mal­dan zekât ver­mek ge­re­kir. Yıl­ba­şın­da ve­ya yıl so­nun­da ni­sap­tan ek­sik olan mal­dan ise zekât ver­mek ge­rek­mez.
Şâfiîlere gö­re, ti­ca­ret ma­lı­nın yıl so­nun­da ni­sap mik­ta­rı­na ulaş­ma­sı esas­tır. Çün­kü yıl so­nu zekâtın farz ol­ma vak­ti­dir. Bu­na gö­re, bir kim­se­nin yıl­ba­şın­da on mis­kal al­tı­nı bu­lun­sa, bu­nun beş mis­ka­li ile bir ti­ca­ret ma­lı sa­tın al­sa, yıl so­nun­da bu ma­lın kıy­me­ti on beş mis­ka­le ulaş­sa, elin­de­ki beş mis­kal­le bir­lik­te top­lam yir­mi mis­kal al­tın kar­şı­lı­ğı­na sa­hip ol­du­ğu için zekâtla yü­küm­lü olur. Hanbelîlere gö­re ise ti­ca­ret ma­lı­nın yıl bo­yun­ca ni­sap mik­ta­rı­nın al­tı­na düş­me­me­si ge­re­kir. An­cak ya­rım gün gi­bi kı­sa sü­re­li ek­sil­me­ler za­rar ver­mez.
c) Sa­tın al­ma sı­ra­sın­da ti­ca­re­te ni­yet et­mek: Ti­ca­ret mal­la­rı sa­tın alı­nır­ken bun­lar­la ti­ca­ret yap­ma­ya ni­yet et­mek ge­re­kir. Eğer bu mal­la­ra sa­hip ol­duk­tan son­ra ni­yet edi­lir­se, ni­ye­tin ti­ca­ret işi­ne ya­kın ol­ma­sı ge­rek­li­dir. Sa­tı­şa ar­zet­mek, sa­tış için ilan ver­mek ve­ya sa­tış için baş­ka­sı­na yet­ki ver­mek gi­bi bir fi­il ol­ma­dık­ça mü­cer­ret bir ni­yet­le bir mal, ti­ca­ret ma­lı­na dö­nüş­müş ol­maz.
Di­ğer yan­dan ken­di­siy­le ti­ca­ret ya­pı­lan ma­lın ti­ca­re­te ni­yet et­me­ye el­ve­riş­li bir mal ol­ma­sı ge­re­kir. Me­se­la, bir kim­se ha­raç ve­ya öşür ara­zi­si­ni ti­ca­ret ama­cıy­la sa­tın al­sa, bu­nu sa­tın­ca­ya ka­dar ekip biç­se, zekât de­ğil, ha­raç ve­ya öşür ver­me­si ge­re­kir.
İmam Mu­ham­med’e gö­re mi­ras, ba­ğış ve­ya va­si­yet gi­bi bir yol­la in­ti­kal eden bir mal için ti­ca­re­te ni­yet edil­se, mü­cer­ret bu ni­yet­le mal ti­ca­ret için ol­muş ol­maz. Ebu Yûsuf’a gö­re ise, ki­şi ka­bu­lü­ne bağ­lı olan bu gi­bi mal­la­rı ti­ca­ret yap­mak ni­ye­tiy­le ka­bul et­se, o mal ti­ca­ret ma­lı sa­yı­lır.
Baş­lan­gıç­ta ti­ca­ret ni­ye­tiy­le sa­tın alın­ma­mış olan bir mal, me­se­la, bir ar­sa, bir ta­kım eş­ya, ha­lı ve­ya bir mik­tar za­hi­re ile­ri­de sa­tıl­mak üze­re sak­lan­sa, bu bir ti­ca­ret ma­lı sa­yıl­maz. Bu yüz­den bu­nun bir yıl geç­mek­le zekâtı la­zım gel­mez. Bir kim­se şe­hir ke­na­rın­da­ki bir gay­ri men­ku­lü­nü zi­rai ürün­ler ye­tiş­tir­mek ve­ya de­po vb. için kul­la­nıl­mak üze­re ki­ra­ya ver­mek­te ise, bu yer ge­li­ri üze­rin­den zekâta ta­bi olur. Fa­kat bu­ra­sı be­le­di­ye imar ala­nı­na gi­rip, par­sel­len­dik­ten son­ra sa­tı­şa ar­ze­dil­di­ği ta­rih­den iti­ba­ren ti­ca­ret ma­lı­na dö­nü­şür ve de­ğe­ri üze­rin­den kırk­ta bir zekâta ta­bi olur.
Özet ola­rak, bir şe­yin ti­ca­ret ma­lı sa­yı­lıp, bun­dan zekâtın ge­rek­me­si için; ma­lın ni­sap mik­ta­rı­na ulaş­ma­sı, üze­rin­den bir yıl geç­me­si, ni­yet­le bir­lik­te fiilî ola­rak da ti­ca­re­te baş­la­nıl­mış ol­ma­sı, ay­rı­ca mal­la­rın ti­ca­ret ni­ye­ti­ne el­ve­riş­li bu­lun­ma­sı şart­tır.
resim
Ara
Cevapla


Ti­ca­ret Mal­la­rı­nın Zekatı Konusu Araçları
Direk Link
HTML Link
BBCode Link
Paylaş


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Ti­ca­ret Mal­la­rı­nın Zekatı İle İl­gi­li De­lil­ler admin 0 1,608 01-01-2017, Saat: 11:41
Son Yorum: admin
  Ma­den ve De­fi­ne­le­rin Zekatı admin 0 1,763 01-01-2017, Saat: 11:40
Son Yorum: admin
  Ala­cak­la­rın Zekatı admin 0 1,756 01-01-2017, Saat: 11:39
Son Yorum: admin
  Kâğıt Pa­ra­la­rın Zekatı admin 0 1,519 01-01-2017, Saat: 11:33
Son Yorum: admin
  Aya­rı Dü­şük Al­tın ve Gü­mü­şün zekatı admin 0 1,668 01-01-2017, Saat: 11:32
Son Yorum: admin

Hızlı Menü: