admin 01-01-2017, Saat: 11:32   
#1
Zi­net Eş­ya­sı­nın Zekâtı:
Al­tın ve­ya gü­müş­ten ya­pıl­mış zînet ta­kım­la­rı, tab­lo, kap, ka­şık, ça­tal ve ben­zer­le­ri için ni­sap mik­ta­rı­na ula­şın­ca zekât ge­re­kir. Çün­kü al­tın ile gü­müş bü­yü­yen mal­lar olup, bun­lar ya­ra­tı­lış ola­rak ti­ca­ret için ha­zır­lan­mış­tır. Ay­rı­ca bun­la­rın özün­de sa­tış be­de­li ol­ma (se­men) ni­te­li­ği var­dır. Bu yüz­den is­ter kül­çe, is­ter dö­küm, is­ter­se in­san­lar için süs eş­ya­sı ola­rak el­de bu­lun­sun, sa­hi­bi bun­la­rın zekâtını ver­mek­le yü­küm­lü bu­lu­nur.
Zînet al­tın­la­ra zekâtın farz olu­şu şu ha­di­se da­ya­nır: Amr b. Şu­ayb ba­ba­sı yo­lu ile de­de­sin­den şöy­le bir rivâyet nakletmiştir: “Ye­men’li bir ka­dın kı­zı ile bir­lik­te Hz. Pey­gam­ber’in ya­nı­na gel­di; kı­zı­nın elin­de iki ta­ne al­tın bi­le­zik var­dı. Hz. Pey­gam­ber ka­dı­na: “Bun­la­rın zekâtını ve­ri­yor mu­sun?” di­ye sor­du. Ka­dın: “Ha­yır” de­di. Hz. Pey­gam­ber: “Kı­ya­met gü­nün­de Yü­ce Al­lah’ın bu iki bi­le­zi­ği se­nin ko­lu­na ateş­ten bi­le­zik ola­rak tak­ma­sı­nı is­ter mi­sin?” bu­yur­du. Bu­nun üze­ri­ne ka­dın, bi­le­zik­le­ri kı­zı­nın ko­lun­dan çı­ka­rıp Al­lah el­çi­si­nin önü­ne bı­rak­tı ve şöy­le de­di: “Bi­le­zik­ler Al­lah ve Ra­su­lü’ne ait­tir.”63
An­cak al­tın ve gü­müş­ten ol­ma­yan zînet ta­kım­la­rın­dan ya­kut, in­ci, züm­rüt, el­mas gi­bi hu­liy­yat­tan do­la­yı zekât la­zım gel­mez. Çün­kü bun­lar “nâmî (üre­yi­ci)” de­ğil­dir. Şu ka­dar var ki, bun­lar aslî ih­ti­yaç­la­rın dı­şın­da olup, en az ni­sap mik­ta­rı­na ula­şın­ca sa­hip­le­ri zen­gin sa­yı­lır. zekât ile yü­küm­lü ol­maz­lar­sa da fı­tır sa­da­ka­sı ve kur­ban ile yü­küm­lü olur­lar. Ken­di­le­ri­nin zekât al­ma­la­rı ca­iz ol­maz.
 
Hanefîler dı­şın­da­ki mez­hep imam­la­rı­na gö­re de ge­nel ola­rak al­tın ve gü­müş dı­şın­da­ki ma­den­ler­den ya­pıl­mış zînet eş­ya­sı­na zekât ge­rek­mez.64
Al­tın ve gü­müş zînetlere ge­lin­ce; Hanefîler dı­şın­da­ki üç mez­he­be gö­re bun­la­rın hük­mü şöy­le­dir:
Mâlikîlere gö­re kul­la­nıl­mak­ta olan mü­bah zînetlere zekât ge­rek­mez. Çün­kü Ab­dul­lah b. Ömer’in kız­la­rı­na ve ca­ri­ye­le­ri­ne tak­tı­ğı zînet eş­ya­sın­dan zekât ver­me­di­ği ri­va­yet edil­miş­tir.65 Diğer yan­dan ti­ca­ret ve­ya ih­ti­yaç za­ma­nı için el­de tu­tu­lan zînet eş­ya­sı­na ise zekât ge­re­kir. Bu­ra­da kıy­met de­ğil ağır­lık esas alı­nır.
Şâfiîlere gö­re, sa­hi­bi­nin ya­nın­da bir yıl kal­mış mü­bah olan hal­hal, bi­le­zik, zin­cir, kü­pe ve ben­ze­ri zînetler için zekât ver­mek ge­rek­mez. An­cak er­ke­ğe zînet ya­sak ol­du­ğu için, er­ke­ğe ait bu tür zînetlerle, ka­dı­nın aşı­rı zînet eş­ya­sı­na zekât ge­re­kir.66
Hanbelîlere gö­re kul­la­nı­lan al­tın ve gü­müş zînet eş­ya­sı­nın zekâtı yok­tur. Eğer kul­la­nıl­mı­yor­sa, tar­tı­sı ni­sa­ba ula­şın­ca zekât ge­re­kir. Di­ğer yan­dan ha­ram zînet eş­ya­sı­na zekât ge­rek­ti­ği gi­bi, tar­tı­sı ni­sa­ba ula­şan al­tın ve gü­müş kap­la­ra da zekât ge­re­kir.67
Ebu Hanîfe ile Ebu Yûsuf’a gö­re, al­tın ve gü­müş­ten ya­pı­lan zînet eş­ya­sı­na ve­ya ib­rik, tab­lo, ka­şık, ça­tal gi­bi ev eş­ya­sı­na ni­sap mik­ta­rı­na ula­şın­ca ken­di cins­le­rin­den zekât ve­ri­le­cek­se sa­nat de­ğer­le­ri­ne ba­kıl­mak­sı­zın tar­tı­la­rı esas alı­nır. İmam Zü­fer’e gö­re kıy­met­le­ri­ne, İmam Mu­ham­med’e gö­re ise fa­ki­rin le­hi­ne ola­na iti­bar edi­lir.
Fa­kat bu zekât ken­di cins­le­rin­den ol­ma­yan bir mal ile öde­ne­cek­se bu tak­dir­de tar­tı­la­rı­na de­ğil, kıy­met­le­ri­ne gö­re iş­lem ya­pı­lır.
Me­se­la; yir­mi mis­kal ağır­lı­ğın­da olan bir al­tın bi­le­zik, ken­di­sin­de­ki sa­nat de­ğe­ri ba­kı­mın­dan yir­mi beş mis­kal kıy­me­tin­de bu­lun­sa, eğer zekâtı baş­ka cins­ten ve­ri­le­cek­se, me­se­la gü­müş, pa­ra ve­ya buğ­day­dan ve­ri­le­cek­se, ağırl­ğı olan yir­mi mis­ka­le gö­re de­ğil, kıy­me­ti olan yir­mi beş mis­ka­le gö­re ver­mek ge­re­kir. Fa­kat ken­di cin­si olan al­tın­dan ve­ri­le­cek­se Ebu Ha­ni­fe ve Ebu Yûsuf’a gö­re yir­mi mis­kal al­tı­na gö­re ve­ril­me­si ye­ter­li­dir. İmam Mu­ham­med ve İmam Zü­fer’e gö­re ise kıy­me­ti dik­ka­te alı­na­rak beş mis­ka­lin zekâtını da ay­rı­ca ver­mek ge­re­kir.
 
  
3) Ni­sap Ta­mam­la­ma:
Al­tın, gü­müş, pa­ra ve ti­ca­ret mal­la­rı ni­sap ta­mam­la­ma­da bi­ri di­ğe­ri­ne ek­le­nir. Bu­na gö­re, bir kim­se­nin bir mik­tar al­tın ile gü­mü­şü, bir mik­tar da ti­ca­ret ma­lı bu­lu­nup da, bun­la­rın top­la­mı­nın kıy­me­ti bir ni­sap mik­ta­rı­na, me­se­la 80 gram al­tı­na denk bu­lun­sa, kırk­ta bir nis­be­tin­de zekât ge­re­kir.
Ebu Hanîfe’ye gö­re, ni­sap­la­rın bir­bi­ri­ni ta­mam­la­ma­sı kıy­met, Ebu Yûsuf ve İmam Mu­ham­med’e gö­re ise cüz ba­kı­mın­dan olur.
Bu­na gö­re, bir kim­se­nin me­se­la; yüz dir­hem gü­müş ile yüz dir­hem gü­müş kıy­me­tin­de on mis­kal al­tı­nı bu­lun­sa, bu­nun için it­ti­fak­la beş dir­hem mik­ta­rı zekât ge­re­kir. Fa­kat yüz dir­hem gü­müş­le, yüz dir­hem gü­müş kıy­me­tin­de beş mis­kal al­tı­nı ve­ya el­li dir­hem gü­müş ile yüz el­li dir­hem gü­müş kıy­me­tin­de on mis­kal al­tı­nı bu­lun­sa Ebu Hanîfe’ye gö­re beş dir­hem mik­ta­rı zekât ge­re­kir­se de, Ebu Yûsuf ve İmam Mu­ham­med’e gö­re, cüz ba­kı­mın­dan ni­sap­lar ta­mam­lan­ma­dı­ğı için zekât ge­rek­mez. Di­ğer yan­dan yüz el­li dir­hem gü­müş ile el­li dir­hem kıy­me­tin­de beş mis­kal al­tın bu­lun­sa yi­ne it­ti­fak­la beş dir­hem zekât ge­re­kir. Çün­kü kıy­met­le­ri tam gü­müş ni­sa­bı­na denk­tir. Ay­rı­ca bi­ri­nin ni­sa­bı dört­te üç, di­ğe­ri­nin ni­sa­bı da dört­te bir nis­be­tin­de bu­lun­mak­la, ta­ma­mı bir ni­sa­ba denk ol­muş olur.
İmam Şâfiî’ye gö­re al­tın ile gü­müş ni­sap ta­mam­la­mak için bir­bi­ri­ne ek­le­ne­mez. Çün­kü cins­le­ri fark­lı­dır. Bel­ki her bi­rin­de ay­rı­ca ni­sa­bın tam ol­ma­sı ara­nır.
resim
Ara
Cevapla


Zi­net Eş­ya­sı­nın Zekâtı Konusu Araçları
Direk Link
HTML Link
BBCode Link
Paylaş


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  Ti­ca­ret Mal­la­rı­nın Zekatı İle İl­gi­li De­lil­ler admin 0 1,809 01-01-2017, Saat: 11:41
Son Yorum: admin
  Ti­ca­ret Mal­la­rı­nın Zekatı admin 0 1,858 01-01-2017, Saat: 11:40
Son Yorum: admin
  Ma­den ve De­fi­ne­le­rin Zekatı admin 0 1,993 01-01-2017, Saat: 11:40
Son Yorum: admin
  Ala­cak­la­rın Zekatı admin 0 1,968 01-01-2017, Saat: 11:39
Son Yorum: admin
  Kâğıt Pa­ra­la­rın Zekatı admin 0 1,706 01-01-2017, Saat: 11:33
Son Yorum: admin

Hızlı Menü: