Kavramlar

KAVRAMLAR SÖZLÜĞÜ E-F-Ğ

KAVRAMLAR SÖZLÜĞÜ E-F-Ğ
Written by admin

E-
Efâlü’l-ibad: İradeye dayanan ve kişiye sorumluluk getiren fillerin tümü.
Ehli Bidat: Hz. Peygamber’in sünnetini terk ederek O’nun ve ashabının takip ettikleri yoldan ayrılanlar.
Ehli Kıble: Kabeye yönelerek namaz kılmanın farz olduğunu kabul eden kimseler
Ehl-i Rey: Görüş sahibi. Fıkhi meseleleri daha çok şahsi görüş ictihad ve kıyasa dayanarak açıklayan kimse
Ehlül Hal ve’l Akad: Klasik fıkıh literatüründe devlet yöneticisini seçmek ve de gerektiğinde azletmek yetkisine sahip olan heyet anlamına gelir.
Ekol: bir ilim veya sanat dalında özel ve belirli tarz, çığır.
Elfâz-ı Küfür: söyleyen kimsenin inkarına delalet eden sözler
Eman: güven, af, izin
Emr-i bi’l ma’ruf ve nehy’i ani’l münker: iyiliği emir ve kötülüğü yasak etme
Eşrefu’l-Ulûm: ilimlerin en şereflisi anlamına gelir ve Kelam ilmi için kullanılır.
Evveliyat: zihnin doğrulamak için hiçbir araca, aracıya, yönteme başvurmadan kendiliğinden kabul ettiği önermelerdir.
F-
Fail-i Muhtar: istediğini yapan. Allahü Teala faili muhtardır. Hiçbir işi yapmaya mecbur değildir. Yaptıkları şeyler için de hiçkimse O’na bunu neden yaptın diyemez.
Fâlik: Bir şeyi yarmak, sabahı aydınlatmak anlamındaki “f-l-k” kökünden türeyen falik: Allah’ın sıfatı olarak, yaratan, tohumları ve çekirdekleri çatlatan, yarıp açan demektir.
Fâcir: Günahkar, sapık.
Fahvay-i Kelam: Sözün gelişinden anlaşılan mana. Terim olarak sözlerin ihtiva etmekte olduğu manaya uygun düşen hüküm.
Fasık: ilahi emirlerin dışına çıkan. Büyük günah işleyen veya küçük günahları devamlı bir şekilde irtikab eden Müslüman
Fırka: kendilerini islama nisbet eden dini, siyasi, felsefi oluşumlar.
Fıtrat: bütün insanların insan olma noktasında yaratılışlarında var olan ve hepsinde müşterek olan gerçeğe meyletme yeteneği.
Fıtratullah: Allahın başlangıçtan itibaren insanları İslam dinini benimsemeye yatkın bir yaratılışta yarattığını ifade eden kelime.
Fıkh-ı Ekber: itikadi esasları konu edinen ilim. (Akaid)
Fırkayı Naciye. Kurtulan fırka. Ehli sünnet vel cemaat
Fiten ve Melahim: Gelecekte ortaya çıkacak fitne, kriz, kargaşa, iç savaş gibi önemli olaylar, kıyamet alametlerine dair haberler ve bunlara ilişkin literatürü ifade etmek için kullanılır.

Ğuluvv: Sözlükte “normal sınırı aşmak, davranış ve her türlü anlayışta itidal çizgisinin ötesine geçmek” demektir. Terim olarak ise; Kur’an ve sünnete göre belirlenen İslami anlayışın sınırlarını aşan inanç ve davranışlar demektir.